LOẠT BẢN GỐC NETFLIX
Tôi cho đã tới lúc, Caroline, đi xem nửa kia sống ra sao.
Ví dụ của "mừng tới nơi ở khiêm tốn."
Trời! Ngôi nhà hoành tráng quá!
Anh ấy là Piers Taylor, kiến trúc sư đoạt giải thưởng.
Ý tôi là, độ dày của bức tường này; tầm 1,2 mét.
Mời đi trước, thưa ngài.
Còn bà ấy là Caroline Quentin,
diễn viên danh giá và đam mê phát triển bất động sản.
Ngôi nhà này có tỷ lệ hoàn hảo
khi so phòng ngủ với bể bơi.
Chúng tôi được đưa chìa khóa tới các ngôi nhà tuyệt nhất
trên thế giới.
Nếu ta được ở riêng đây một thời gian, tôi thấy...
Ta có thể phá nhà này.
Nhằm khám phá đổi mới thiết kế, niềm đam mê,
và sự bền bỉ cần thiết để chuyển đổi tầm nhìn kiến trúc
thành một ngôi nhà lạ thường.
Nhìn này! Tôi điếng người rồi.
Bọn tôi du lịch khắp thế giới.
Gặp kiến trúc sư và chủ nhà, khám phá cách tổ ấm thân yêu của họ đáp ứng
độc đáo với phong cảnh, khí hậu và văn hóa địa phương.
Đây có lẽ là ngôi nhà vĩ đại nhất tôi từng đến.
Dù có là vật lộn với thiên nhiên
để dựng nên ngôi nhà mơ ước trên địa thế hiểm trở ở Scandinavie...
Kiến trúc sư đã e sợ có thứ bị sai lệch.
Ông không dám nhìn nó.
Thúc đẩy các ranh giới của thí nghiệm kiểu châu Âu...
- Tôi nghĩ là nó. - Tôi nghĩ thế.
Khi nhìn vào đề xuất, thoạt tiên, tôi đã gần như sốc.
Tụng ca sự khéo léo và cái đẹp ở châu Á...
Chúng tôi hình dung ngôi nhà này như nước xốt sô cô la đổ xuống kem vani.
Hoặc tiến tới sự hoa lệ ở nước Mỹ...
Ta cứ làm hết sức mình, đó là tạo ra một kiệt tác.
Piers! Thế này đậm chất Miami quá không?
Lần này, chúng tôi ở Trung Đông.
Israel. Ta tới rồi đây.
Quả là háo hức được tới vùng văn hóa cổ đại thế này nhỉ?
Đúng vậy.
Chúng tôi tới để xem
công trình thú vị nhất của các kiến trúc sư đương đại Israel.
những người thường tìm cảm hứng từ quê hương
giàu truyền thống văn hóa và lịch sử,
tạo ra những ngôi nhà phải đối chọi với thời tiết khắc nghiệt.
Từ ngôi nhà thành thị long lanh được khắc trên sườn đồi...
Rõ ràng tất cả là vì đây mà.
- Đều là về đá. - Tất cả là về đá!
Tới phòng ở xa hoa bên Địa Trung Hải.
Đây quả là căn phòng đẹp rúng động.
Bọn tôi đang theo hành trình kiến trúc độc nhất.
Nhìn ánh sáng kìa, Piers! Nhiệm màu quá, cách nó lướt trên mặt sàn!
Chúng tôi xuống đường kiếm tìm các ngôi nhà xuất chúng ở Đất Thánh...
Tôi muốn anh, Piers Taylor, cho tôi bài thuyết giáo về kiến trúc.
Cải đạo cho tôi.
Chúng tôi khởi đầu hành trình tại phía Bắc Tel Aviv, ở Herzliya Pituach.
QUẬN HERZLIYA PITUACH
Đây là một trong số khu dân cư giàu nhất Israel.
nổi tiếng với các khách sạn nhỏ, nhà hàng, tòa đại sứ và tòa nhà đẹp choáng váng,
nơi đây là sân chơi triệu phú ở bên Địa Trung Hải.
Trở lại bãi biển.
Khi một thương gia người Anh cùng người vợ Israeli muốn xây
tổ ấm gia đình trong mơ của họ,
họ đã tìm một lô đất ở khu dân cư đặc thù này.
Tôi nghĩ là nó đó, P.
Nó lớn quá đi!
Khổng lồ nhỉ?
Ý tôi là, dãy tường bao này lớn nhỉ?
- Phải - Trời! Thật tuyệt vời!
NHÀ J PITSOU KEDEM THIẾT KẾ
Quả ngạc nhiên khi thấy ngôi nhà lớn, thu hút này ẩn mình tại lô đất ngoại ô.
Sau mặt tiền trắng khổng lồ với các bình phong điêu khắc là
ngôi nhà lớn quyến rũ cho gia đình được thiết kế hài hòa với ngoại thất.
Ta sẽ nhìn bên trong.
Cổng mở đó.
Đây giống như ván cầu dẫn vào khu tường bao hồi thập kỷ 1930.
Giống nhỉ?
Và đây rất sum sê, tươi tốt!
Nhìn cây trồng kìa!
Khá nhiệt đới nhỉ?
Ossi, chủ của căn nhà này, đã mời chúng tôi vào.
- Xin chào! - Xin chào! Xin chào đón!
Chào.
- Vui được gặp! Piers. - Chào. Tôi là Caroline. Piers đây.
Đừng lố thế! Ossi, vui được gặp.
Cám ơn nhiều vì cho chúng tôi vào.
Cám ơn nhiều!
Chà! Tới đây mà đã đẹp tới xuất chúng rồi!
Cám ơn. Cám ơn nhiều.
Tức thì ta thấy rõ chủ nhà đã chi tiêu hào phóng
cho ngôi nhà như cung điện này.
Ossi và chồng là Steve đã kiến tạo các không gian sống rộng rãi
rất ấm cùng và chào đón.
Khắp nơi ở tầng trệt,
ánh sáng được dàn dựng và bể bơi phản chiếu tạo ra
mối liên kết êm đềm với thế giới bên ngoài.
Để tôi cho các vị thấy nơi nhà tôi sinh hoạt.
Thực ra phần lớn thời gian nhà tôi ở ngoài trời vì đất nước này nóng bức,
chín tháng mỗi năm, nhà tôi ở ngoài.
Vậy bao nhiêu người ở đây?
Tôi có ba đứa con riêng, còn chồng tôi có ba đứa con riêng,
- Rồi. - Cám ơn trời chúng rất hòa thuận.
Chúng tôi đều sống ở đây với bạn bà và gia đình
và mọi người đến rồi đi tùy ý họ.
Nơi này thực sự... như một mái ấm.
Tôi thấy rất tuyệt vời khi một ngôi nhà hết sức ấn tượng cùng lúc là một mái ấm.
Là nơi ta có thể dùng để trẻ vị thành niên tới sống thoải mái.
Phải, nhà này không có luật.
Chừng nào mọi người tốt với nhau là tôi vui. Đâu cần luật.
Rốt cuộc ta muốn tất cả tận hưởng nơi này.
Nếu cô không phiền, tôi sẽ đắm chìm bản thân
trong nhà cô, nếu được.
Đương nhiên. Uống cà phê chứ?
Cám ơn. Tôi thích đó.
Đây là một ngôi nhà lớn với 800 mét vuông mặt bằng
được thiết kế thành ba tầng.
Ở tầng hầm, có ba phòng ngủ lớn kèm phòng tắm,
phòng chiếu phim và quầy rượu.
Trên tầng, có phòng ngủ chính và phòng thay đồ với ba phòng ngủ khác.
Tầng trệt có không gian mở với khu bếp rộng,
một phòng ăn và hai khu để ngồi,
vốn đều mở rộng ra vườn.
- P à? - Chào.
Cô ấy vừa đi pha cà phê, mà cô ấy vừa bảo tôi
rằng gần như họ sống chủ yếu ngoài trời
vì thời tiết quá tốt.
Cô ấy nói tất cả cửa đều mở.
Quả vậy. Thực khó để biết đâu là nội thất và đâu là ngoại thất,
nhưng tất cả cửa này kéo lại.
Điều đó thay đổi hẳn tính chất ngôi nhà nhỉ?
Hoàn toàn. Mở cửa bên và đột nhiên,
ta đang ở một không gian khác hẳn,
và cách ta cảm nhận về nó thay đổi hoàn toàn.
Quả vậy. Đặc biệt là chỗ này, nơi mà biến đổi từ...
một hành lang khá rộng thành một phần khu vườn.
Tôi giúp cho. Nó nặng đi kìa.
Ừ. Đúng vậy.
Điều xảy ra ở đây hết sức tuyệt vời.
Toàn bộ không gian được biến đổi hoàn toàn.
Mà rất kỳ lạ, nếu ta nghĩ mà xem.
Ta bước vào, mà nếu chỗ này đang mở,
cảm giác như ở nhà chỉ có một bức tường.
- Phải. - Bức tường kia thực ra
- ở bên kia ngôi nhà - Phải.
Nó được thiết kế kiểu đó.
Dãy tường bao là tường bao ngoài
bà tất cả ở trong là bình phong hay đồ đạc lưu động.
Ví dụ về tận dụng khu đất.
Đây không có phòng ngủ, tôi nghĩ chắc phải đi...
- Xuống à? - Hay lên?
- Hay cả hai. - Ừ.
Cầu hang đẹp đó.
Chà, dưới tầng khác quá và rất tối.
Bề mặt rất nhám.
Bức tường nhám kiểu mặt trăng thay đổi sắc thái thoáng đáng ở tầng trên
và cuốn hút ta.
Ánh sáng dịu nhẹ và đồ đạc tối màu đối lập hoàn toàn với
phần còn lại của ngôi nhà.
Đây là căn phòng mà hầu hết đàn ông mơ về.
Một quầy rượu,
và màn hình lớn để xem bóng đá.
Trong khi Piers tìm điều khiển,
Tôi xem tầng trên cùng có gì hay.
Tôi đoán đây là phòng ngủ chính.
Đây quả là căn phòng đẹp rúng động.
Phòng tắm cũng khá thông minh. Bức tường tuyệt vời!
Tường đá rất đẹp, rất đẹp.
Vòi sen lớn nhất ở Israel.
Có lẽ nhất thế giới.
Bồn tắm rất lớn.
Quý bà đang vội.
Ossi và Steve đang sống trong mơ.
Tôi muốn hỏi kiến trúc Pitsou Kedem là họ bắt đầu dự án này ra sao.
Việc thiết kế nhà riêng
cũng như vẽ chân dung khách hàng.
Steve sống ở London, tôi hỏi ông ấy làm nghề gì kiếm sống,
Ông ấy đáp, "Tôi hay ngồi. Tôi thích ngồi.
Đôi khi tôi thích ngồi bên bể bơi,
đôi khi tôi thích ngồi bên lò sưởi."
Ông ấy thích ngồi. Rõ chứ? Nên, theo một hướng...
Ossi là động lực và chuyển động trong ngôi nhà.
Việc này cũng như là vẽ chân dung những người khác nhau.
Ossi yêu cầu anh ra sao?
Bà ấy nói, "Hãy vui vẻ nào".
Bà ấy mang tới màu sắc,
tôi nghĩ bà ấy mang dũng khí tới cho ngôi nhà.
Tôi làm họ phát điên. Tôi làm Pitsou cáu, Steve cáu vì tôi muốn theo ý mình,
tôi muốn làm những gì có cá tính,
và có ý nghĩa.
Đặc biệt là bức tường này, tôi mê lắm.
Tôi vô cùng thích đá và hình vân tự nhiên.
Tôi thích, bước đi và chạm vào tường
đem lại cảm giác thú vị về ngôi nhà.
Ossi chú ý tới chi tiết đã giúp tạo thành quả ấn tượng.
Áp dùng hình vân phong phú và các vật liệu tươi sáng,
không phải ngôn ngữ tối giản tột cùng ta tưởng sẽ thấy trong một khuôn tân thời.
Nhưng ở đây, mỹ học đem cuộc sống và sự ấm áp vào cho nội thất.
Kiến trúc vĩ đại thường trông giản đơn,
nhưng tạo ra tổ ấm thế này không hề dễ dàng.
Nơi này này bốn năm để thiết kế và xây dựng.
Thách thức lớn nhất với anh về nơi này là gì?
Tôi nghĩ thách thức lớn nhất là làm sao hòa trộn
khu vườn và ngôi nhà?
Làm sao ta bỏ qua được ranh giới giữa nội thất và ngoại thất?
Tôi nghĩ, chúng tôi bắt đầu thiết kế từ phần rìa khu đất.
Trông gần như thể tầng hai đang lơ lửng trên không
và các cửa sổ đó, với cột bên trong, như không thực sự tồn tại.
Ý tôi là, cứ mở cửa sổ,
ta cảm thấy như sống trong và ngoài cùng lúc.
Và cũng vì anh đưa mặt nước vào trong.
Phải.
Ngạc nhiên là có khá ít cấu trúc lộ liễu chống đỡ
sức nặng của tầng trên,
và đội thiết kế đã nỗ lực
để giữ cấu trúc ở mức tuyệt đối tối giản.
Có sự hòa hợp thực sự giữa kiến trúc và kỹ thuật ở ngôi nhà này.
Có các cột được cắm rất sâu vào nền móng dày đặc biệt,
chúng nâng đỡ hệ thống xà ngang
vốn được giấu rất khéo trong sàn và tường trong nhà.
Đã tốn rất hiều nỗ lực để Nhà J trông nhẹ nhàng và thanh thoát.
- Ồ, được. Góc này hay đó. - Phải.
Đây là nơi để ta thoải mái, thư giãn,
ta tới đây, rồi tôi sẽ cho cô thấy các thư giãn ra sao.
- Rồi. - Ngồi xuống,
- đặt cốc cà phê xuống, - Rồi.
- rồi kê chân lên. - Được.
- Hãy nhắm mắt trong hai giây. - Được.
Nghe tiếng nước và tiếng chim.
Ossi, thật tuyệt vời.
Mở mắt ra, tôi thấy một trong các góc đẹp nhất của căn nhà.
Tôi thấy tán lá cây và bầu trời trong xanh
và rồi khoảng lóe của nắng chiều hắt trên tường
chỉ với bóng lá cây đang nhảy múa.
Một nơi tuyệt vời để ngồi nhỉ?
Phải, chắc chắn đây là nơi tôi yêu thích.
Rất giản dị, dễ chịu,
khiến ta thấy thư thái và mở lòng.
Đây là nơi mọi cuộc trò chuyện của với tụi trẻ diễn ra.
Quyết định của gia đình. Đều diễn ra ở đây.
Ngôi nhà này có mọi thứ nhỉ?
Nó trông chừng cho người ta thương.
Ừ, tôi nghĩ ngôi nhà thích ôm ấp...
Tôi thấy ngôi nhà như ấp lấy mọi điều diễn ra trong gia đình.
Tôi thích ôm ấp cùng ngôi nhà!
Kiểu như là ôm ấp vậy.
Phải! Tôi thích thế! Nó giang tay ôm lấy ta!
- Tôi không muốn dậy. - Tôi cũng thế.
- Dễ chịu quá. - Đã bảo mang chai vang.
Nếu có ly rượu vang, tôi sẽ chẳng đi nữa.
Quả là thiên đường!
Sau bốn năm lên kế hoạch tỉ mẩn, xây dựng, với rất nhiều đam mê,
Ossi và Steve cuối cùng đã có ngôi nhà họ mơ ước.
Giờ họ có thể ngồi lại và tận hưởng nó.
Để thăm tổ ấm kế tiếp, chúng tôi bỏ lại khu ngoại ô tốt lành ở sau
và tiến về trái tim của Đất Thánh.
Quang cảnh bỗng như kinh thánh mô tả, để ý chứ?
Có.
Chúng tôi về nông thôn phía Bắc,
nơi phát hiện các nhà đá đầu tiên trên thế giới.
BIỂN HỒ GALILEE
Công trình kiến trúc quý giá kế tiếp được xây trên đồi
ở Thung lũng Jordan Rift
và nhìn xuống Biển hồ Galilee thiêng liêng.
Đi xuống đây.
Nơi đây thực ra là hồ nước ngọt lớn nhất ở Israel.
Chính cảnh trong xanh này đã khiến một gia đình địa phương mua lấy
một khu đất xây dựng ở ven ngôi làng nông nghiệp của họ,
nơi mà ta đành nhờ vào cuốc bộ để tới.
Tôi thích khu đất này, nhưng nhiều đá quá.
- Nó đây rồi. Chà, nhìn kìa! - Nhìn đi! Chà!
Hãy nhìn màu ngôi nhà,
và so với màu của đá vôi.
Nó thực hoàn hảo.
Ngôi nhà này thực sự hài hòa với quang cảnh.
Nó có gì đó bí ẩn
như thể đang đợi ta kéo hết các cửa kéo
để lộ bên trong nó có gì.
- Tới lúc vào rồi. - Quả là thế.
Nhưng ở trong có gì?
Chiếc hộp bí ẩn.
Nơi này gần như có cảm giác tôn giáo.
- Như nhà thờ, như tu viện. - Phải!
Nhìn ánh sáng kìa, Piers! Nhiệm màu quá, cách nó lướt trên mặt sàn!
DINH THỰ Ở GALILEE GOLANY THIẾT KẾ
Ngôi nhà này được tạo tác tuyệt đẹp và tinh tế.
Ở đây có sự giản đơn thực sự.
Cách dùng màu và chất liệu tinh tế hợp nhất ngôi nhà
với vùng đồng quê xung quanh còn thiết kế thụ động giúp nó mát mẻ
kể cả khi trời đang 40 độ vào mùa hè.
Các tấm che đó có tác dụng vô cùng tuyệt vời.
Đây quả là cách xây dựng cổ đại của vùng đất này.
Các tấm che này lọc ánh sáng, lọc hơi nóng,
và khiến nội thất trông tuyệt đẹp, sáng dịu, mát mẻ.
Ta mở thêm chút nhé?
Đây quả là không gian tuyệt vời. Có ánh nắng,
có bóng râm...
Piers Taylor đứng đây, kể về kiến trúc.
Ta ở rất gần với nơi Giêsu đã giảng một trong các bài thuyết giáo vĩ đại nhất
cho nhân dân. Tôi muốn anh, Piers Taylor, cho tôi bài thuyết giáo về kiến trúc.
Cải đạo cho tôi.
Ý chính của tôi là, ở vùng đất này,
phải đối phó với cái nóng, ánh nắng và khí hậu,
theo cách tiết kiệm nhất có thể.
Nhà này hết sức thành công.
Cách thức đơn giản, thụ động để lọc
cái nóng và nắng và gió,
và xem này, toàn thể ngôi nhà được lợi từ việc đơn giản này
như cô đang tận hưởng đó.
Tôi đã được cải đạo, dễ chịu quá.
Hiên vào nhà này là thành phần mấu chốt của căn nhà.
Nó như lối thông gió. Khoảng không giữa cửa kéo và kính,
giúp làm mát không khí trước khi vào bên trong.
Lối thông gió này hướng về khu bếp mở kiêm phòng ăn, phòng sinh hoạt
rồi một phòng ở cho khách, một phòng chứa đồ.
Trên tầng, có phòng ngủ chính, hai phòng ngủ cho trẻ em,
rồi khu sinh hoạt gia đình thoải mái dẫn ra một ban công rộng.
Cũng như tầng trệt, tầng trên được tắm ánh sáng dịu nhẹ.
Phòng ở dịu dàng không khiến ta sao nhãng khỏi vẻ đẹp của phong cảnh.
Ngôi nhà tràn ngập không khí trong lành thổi từ biển.
Ngôi nhà thanh thoát, giản đơn này hòa cùng môi trường xung quanh.
Cặp đôi sống ở đây có một tổ ấm trể
và tôi nghĩ đây là phòng ngủ đáng yêu nhất cho bé gái.
Nó rất đơn giản. Rất yên tĩnh.
Và nó cũng có...
phiên bản thu nhỏ riêng
của mọi cửa kéo khác trong nhà.
Mọi phòng ngủ đều có cửa sổ nhìn ra ngoài.
Với khí hậu này, các cửa quay về hướng Nam đặc biệt có lợi
nhờ tính năng bản địa giúp chúng mát mẻ.
Có gì đó ở tỷ lệ của cửa thông thế này khiến nó rất hợp lý trong khí hậu này.
Cái nóng thường rất khắc nghiệt, ánh nắng cũng rất khắc nghiệt
mà một cửa thông nhỏ hơn, với hai cái cửa đóng vào tùy ý,
khoảng không ở giữa giữ hơi nóng ở ngoài,
rồi một tấm cửa chớp đối phó với ánh nắng.
Quả là trường tồn và hoàn hảo.
Một trong số điều tôi thích ở cửa kéo này...
là chúng gần như rất công nghiệp hay thôn dã.
Chúng thực sự gần như một phần của vùng nông thôn này,
vì có thể dễ dàng thấy chúng ở trại nuôi bò hay chuồng gia súc.
Chúng chẳng có gì quá khoa trương.
Chúng chỉ làm nhiệm vụ
theo cách thực đơn giản và đẹp đẽ.
Ngôi nhà đáng yêu này là do một đôi vợ chồng thiết kế,
các kiến trúc sư danh tiếng Galit và Yaron Golany.
Hai bạn bắt đầu từ đâu?
Nơi này đúng là sở hữu, có lẽ là
một trong số quang cảnh tuyệt nhất thế giới.
Đó có phải điều khiến kiến trúc sư nản chí?
Hơn thế, đó là một vinh dự.
Nơi này áp chế mọi thiết kế
và việc chúng tôi muốn mở cửa
về cả hướng Nam và Đông
để thực sự ăn khớp với quang cảnh cổ đại này.
Để có góc nhìn bao quát, ngôi nhà phải hướng về phía Nam,
quay thẳng vào hướng mặt trời oi ả,
chính đều đó đã ép Galit và Yaron
tạo hình đặc thù cho các ban công,
lối thống gió, và hẳn nhiên, các cửa kéo.
Có khó khăn khi xây dựng không?
Có gì đó các bạn gặp khó khăn khi đối mặt?
Có. Là kinh phí.
Nếu có ít tiền hơn, ta phải chăm chỉ hơn.
Thế là đúng mà. Tôi nghĩ là, nhìn ngôi nhà của các bạn đây,
chúng tôi cảm được mà.
Nỗ lực và suy nghĩ dồn vào những chi tiết đó,
Với chúng tôi, tới thăm nhà,
đó là một trong số điều nhiệm màu về ngôi nhà.
- Cám ơn. - Cám ơn.
Trong thời đại nhận thức về môi trường này,
có xu hướng nghĩ rằng cần biện pháp công nghệ cao để đối phó với khí hậu,
đặc biệt là ở nơi thế này, có thể nóng như thiêu đốt.
Quanh năm ở đây trời lên hơn 40 độ.
Câu hỏi là làm sao tạo ra khoảng không gian sống được
khi có thời tiết như thế?
Điều nên làm là tương tự ngôi nhà này.
Ta dùng gần hết nửa chiều dài của tầng trệt để làm chỗ cho
lối thông gió tồn tại ở đây.
Rất hiệu quả, lối thông gió này như một khu đệm
cản hơi nóng và điều hòa ánh nắng,
điều hòa hơi nóng và mọi thứ khác.
Và rồi lượng lớn hơi nóng,
lượng lớn ánh nắng gay gắt được lọc qua cửa kéo này
và điều ấy giúp chỗ này thành khoảng không tiện dụng, râm mát.
Rồi khiến nó thành thứ gì đó thực đẹp.
Ta thấy vì sao chủ nhà muốn xây nhà ở đây.
Nhưng họ không phải người đầu tiên coi nơi này như địa điểm mong muốn.
Ngoài kia, đã có phát hiện bằng chứng
về hoạt động cư trú của con người từ tận 14.000 năm trước.
Điều tuyệt vời là họ đã làm y như chủ nhà này.
Họ lấy vật liệu từ dưới đất và khiến nó trở nên thi vị.
Ngôi nhà này rất nên thơ.
Đây là một tổ ấm gia đình giản đơn, kéo léo, xuất chúng.
Còn ngôi nhà thứ ba, chúng tôi đi tới thành phố thánh Jerusalem.
THÀNH PHỐ JERUSALEM
Piers này.
Nhìn kìa, chóp vàng lấp lánh trên...
Chà.
Phải, bao quanh đó là Vườn Gethsemani,
thảy là là các cây bách.
Đó quả là choáng váng.
Có từ 6.000 năm trước, Jerusalem là một trong các thành phố cổ nhất
và gây tranh chấp nhất trên toàn thế giới.
Ngày nay, nó vẫn là một nơi để hành hương,
nơi người Hồi giáo, Do Thái và Cơ Đốc giáo tới để tôn thờ
tại địa điểm liên hệ tới nền tảng đức tin của họ.
Với các tòa nhà đá đặc trưng của Jerusalem,
một số từ nhiều ngàn năm trước,
thành phố này không như bất kỳ đâu.
- Hãy nhìn Jerusalem mở rộng dưới hai ta! - Chà. Jerusalem.
Thực choáng váng khi thấy các đỉnh chóp, tháp giáo đường,
nhà thờ hồi giáo phía đường chân trời, tất cả đều tranh đấu một vị trí.
Hãy nhìn các tòa nhà này, chúng...
hoàn toàn khác biệt lẫn nhau và đẹp đẽ ngang nhau.
Rất được trang hoàng, rất giản đơn.
Đâu thể có sự đa dạng công trình hơn.
Thứ gì được xây ở đây hẳn được dựng bằng đá vôi địa phương đặc thù.
Có một luật từ 100 năm trước
nhằm bảo vệ và gìn giữ mỹ học của thành phố cổ đại này.
Chủ của nơi kế tiếp ta tới đã tìm được nơi xây nhà
ở một trong số khu dân cư được mong ước nhất Jerusalem
rồi họ mạnh bạo trao toàn quyền thiết kế cho kiến trúc sư.
Là nhà này. Là nhà hiện đại.
Được, cổng có hình vân.
Phải.
Nào, người chủ không ở đây, nên tôi sẽ nhập mã này. Hai...
Ta có thể làm thế.
Nó thực đẹp.
NHÀ BARUD PARITZKI & LIANI THIẾT KẾ
Các kiến trúc sư đã xây một căn nhà bốn phòng ngủ
mà hẳn là thể hiện đá của Jerusalem.
Mặt tiền lôi cuốn hứng ánh sáng và hắt ra các bóng bí ẩn,
tạo ra bề mặt biến đổi liên tục do mặt trời di chuyển trên bầu trời.
Càng tới gần, các phiến đá trông càng thú vị.
Đó là phép thử tòa nhà có giá trị.
Càng tới gần, nó càng thú vị.
Vào rồi đây.
Ta đã vào. Chìa khóa nhiệm màu của tôi đã dẫn ta vào căn phòng đáng yêu này.
Chà, bóng loáng quá đi.
Đồ đạc, ánh sáng, tất cả đều trắng, sáng và bóng loáng.
Đúng vậy. Cứ như bước vào phim của Powell Pressburger
ở phiên bản về thiên đường, phải chứ? Thật lạ thường.
Mặt sàn và các bề mặt được mài nhẵn thín đối lập hoàn hảo
với ngoại thất có bề mặt nhám,
và họ cũng lặp lại, đem bên ngoài vào trong.
Nay khi ta nghĩ bên ngoài không thể gần hơn...
Nhìn này, Piers. Rõ ràng tất cả là vì đây mà.
- Đều là về đá. - Tất cả là về đá!
Kiến trức sư đã để lộ hẳn một vách đá vôi cổ đại
như một đối ứng táo bạo với nội thất hết mức trơn nhẵn.
Thế này rất xuất sắc nhỉ?
Thực tuyệt vời được thấy bề mặt đá ở tình trạng nguyên sơ.
Đó là điều họ đã làm nhỉ?
Hẳn nhiên họ thấy và nghĩ không nên đục ra.
Rõ ràng, hầu hết mọi người đào về sau.
Đất đai ở thành phố rất có giá nên họ đẩy tòa nhà
sát vách và dùng từng mẩu không gian.
Nhưng ở đây, họ để trống làm lối thông gió. Ở đây rất mát.
Chỗ này quả rất đáng yêu.
- Nhỉ? - Rất đáng yêu.
Như một khu vườn riêng tư.
Đại loại hoàn toàn không phải nơi tôi hình dung có ở Jerusalem.
Nó hoang dã hơn nhiều, còn thành phố thì trang trọng hơn?
Còn đây thì, nó hơi điên rồ, thực sự.
Để xây được ngôi nhà bốn tầng này, 77 tấn đá đã được đào đi.
Tầng thấp có chứa gara, trên đó là một phòng giải trí.
Tầng trệt của ngôi nhà nằm cách một mét rưỡi
với gờ đá lộ thiên chạy dọc phòng sinh hoạt và phòng ăn,
hướng vào phòng bếp.
Tầng một dựng sát vào bề mặt đá, che chắn bức tường đá bên dưới.
Tầng trên, có bốn phòng ngủ kèm nhà tắm.
Bên ngoài, toàn bộ ngoại thất được lát 5.000 viên ngói đá
tạo hình từ đá được đào ra.
Hơi phi thực, vì ở đây khá hoang dại, Caroline.
Phải.
Bên ngoài như một bức tranh nhỏ của David Hockney nhỉ?
Tôi cũng thích sự hoàn hảo hài hước của cái cây chanh ngoài đó.
Nó mọc xòe dọc bể bơi đối chọi với màu xanh.
Piers, tôi không biết lên tầng. À, tìm ra rồi.
Không rõ trên đó có gì.
Bỗng nhiên ta lại như đang ở ngoài,
vì ở đây, trong cái chậu, và ta chỉ thấy được ở Israel,
có một cây quất trồng trong chậu.
Làm mứt thì tuyệt vời.
Phòng này rất tuyệt,
vì ta không chỉ có hướng đôi,
mà từ góc này,
ta thấy được ban công.
Và nó đây.
Ngôi sao của chương trình.
Thành phố Jerusalem.
Điều rất rõ ràng, khi đứng trên này,
là sự chồng kề của nhà đá hiện đại,
các hình chữ nhật này, nơi ánh sáng biến đổi thực đẹp.
Nhưng nhìn xuống kia, tôi thấy gì đó cổ đại hơn,
một Jerusalem bằng đá cổ hơn, gồ ghề hơn, được đẽo bằng tay.
Quả tuyệt vời khi các tòa nhà hiện đại này
và các tòa nhà cổ đại đều được chế tạo từ cùng một chất liệu.
Barud House được đặt tên theo lời thét cảnh báo
trước khi đá ở Jerusalem được cho nổ.
Rất thú vị ở cách ngôi nhà này tôn vinh
thứ đá linh thiêng này ở mọi hình dạng.
Gần như thể một nhà điêu khắc đang làm việc,
lấy hết vật liệu tự nhiên rồi tạo hình.
Thông thường, vật liệu luôn phụ trợ cho hình thù và không gian,
nên thứ mà ta nhớ chưa bao giờ là vật liệu.
Nhưng nhà này đảo ngược điều đó
và chính vật liệu khiến tôi ấn tượng hơn hết thảy những thứ khác.
Nói như vậy, các khoảng không ở đây cũng khá tuyệt.
Tính toán khoảng không
cho ngôi nhà này là thách thức toán học.
Kiến trúc sư thiết kế nơi này theo vô số
các tấm đá kích cỡ 53x25 cm
để không tảng nào bị cắt đi.
Kết quả là bài toán hình học được giải đố hoàn hảo.
Kiến trúc sư cho tòa nhà gần như khối Rubik này
là đôi vợ chồng Paritzki và Liani.
Khi các bạn tới đây chín năm trước và đi quanh,
các bạn có tức thì nghĩ ra cách xử lý đá không?
Có, ấn tượng của chúng tôi khi tới đây là
rất mạnh mẽ vì đá tự nhiên thế này rất đẹp
và sự hiện diện là rất quan trọng,
đặc biệt là theo kiểu tượng trưng cho thành phố này.
Ý tưởng lớn về bề mặt đá, giữ lại đá và sử dụng đá
với thiết kế sâu sắc, các bạn trình bày với khách ra sao?
Người chủ theo tôn giáo, chúng tôi trao đổi kỹ
rằng chúng tôi không biết nhiều luật, ví dụ,
không được dùng tranh vẽ,
chính vì thế chúng tôi nói, tranh vẽ chính của ngôi nhà là
- thực sự... hình vân đá này. - Hình vân.
Điều đó rất thú vị, Họ không dùng tác phẩm nghệ thuật nhỉ?
- Không. - Họ không được phép dùng.
Vậy theo một cách, ngôi nhà phải thay thế tác phẩm nghệ thuật.
Theo một cách, anh đúng.
Giống như nghệ thuật xếp đặt, theo một kiểu.
Mặt tiền ấn tượng có lẽ là bước tiến mơ mộng của kiến trúc sư,
nhưng đây là một ngôi nhà thiết thực.
Sân trong rộng rãi với bể bơi thiên về hoạt động ngoài trời.
Và bên trong, cách áp ụng kính trên tường tạo cảm giác về không gian,
giữ cho nhà mát nhờ lối thông gió bằng đá.
Trên tầng, phòng ngủ của đám trẻ có lối vào riêng việt,
cho chúng sự độc lập và cho bố mẹ sự an bình và yên tĩnh.
Jerusalem không có sự gắn kết
để ta nắm rõ ngay lần đầu chiêm ngưỡng.
Ở đây luôn có nhiều nhóm người xô đẩy tới
biến nó thành của mình và để lại dấu ấn.
Tôi thấy nó thực sự gắn kết ở cách áp dụng đá của Jerusalem
và tôi nghĩ đó là một trong số điều lôi cuốn nhất ở nơi này.
Và nó cũng đúng ở ngôi nhà này.
Chính thứ đá này đem lại cá tính cho nơi này và khiến nó đặc biệt.
Tới ngôi nhà cuối, chúng tôi đi về phía làng A-rập Musmus,
ở gần khu định cư Bờ Tây.
LÀNG MUSMUS
Nơi này rất khác với phần còn lại của Israel, ta ở đâu đây?
Trong đầu, tôi cứ nghĩ đây có chút ảnh hưởng từ châu Âu,
nhưng cảm giác thì không giống thế.
Khá là bất ngờ.
Nghe kể rằng ngôi nhà chúng tôi tìm nằm trên đỉnh đồi.
Nhưng quanh đây có vẻ giống núi hơn.
Chà, khá là quyến rũ nhỉ?
Thật đẹp quá.
Nhìn cây cối kìa. Hàng cây bách kìa.
Dừng ở đây chứ?
Không khí trên này rất khác.
Như thể ta đang ở một vùng đất khác hẳn.
Các cây này tuyệt nhỉ?
Mùi thơm quá.
Hết sức tuyệt vời.
NGÔI NHÀ CÓ BA VƯỜN RON FLEISHER & GOLAN HADARI THIẾT KẾ
Uy nghi trên vị trí đỉnh đồi là tòa kiến trúc xuất thần này.
Thách thức ở đây là sửa lại ngôi nhà có sẵn của gia đình
bằng việc kết hợp kiến trúc hiện đại với kiến trúc Hồi giáo,
tạo ra ba khu vườn tuyệt đẹp.
Chủ nhà muốn toàn bộ không gian tụng ca gốc gác A-rập
theo xếp đặt hiện đại.
Anh hào phòng dẫn chúng tôi đi quanh.
- Adnan. Caroline. Vui được gặp. - Chào.
- Là Piers. - Vui được gặp.
Vui được gặp.
Chúng tôi muốn dạo qua khu vườn đẹp của anh.
- Cứ tự nhiên. - Bình phong đẹp quá,
ánh sáng đi qua rất thú vị và đẹp làm sao.
Cho tôi nhìn phía sau được chứ?
Vâng, xin mời.
Tôi muốn xem khu vườn. Được chứ?
- Đương nhiên. Mời. - Dẫn tôi đi chứ? Cám ơn nhiều.
Tấm bình phong này đặc biệt gợi về vùng đất này.
Trong văn hóa Hồi giáo, bình phong mắt cáo hết sức quan trọng.
Ở Trung Đông, bình phong mashrabiya đã được dùng trong nhiều thế kỷ.
Kiến trúc sư có thể chọn thiết kế Hồi giáo truyền thống,
nhưng họ chọn mẫu hiện đại này
với mô tả trừu tượng về quả lựu.
Loại quả may mắn của văn hóa Hồi giáo, được coi như quả Táo Địa Đàng
là biểu tượng cho sự sinh sôi và cái đẹp.
Đây quả là cách kiểm soát môi trường thông minh
vì đương nhiên, màn lọc ánh sáng này,
thực ra tạo ra lối thông hơi cho ngôi nhà,
nó chắn cái nóng cháy rát cho ngôi nhà.
Tôi thích những gì tôi thấy.
Kiến trúc sư có sẵn
một ngôi nhà bốn tầng khá truyền thống kiểu Ả-rập.
Phác thảo của họ để hợp lý hóa ngôi nhà
vốn không có sự gắn kết và tạo ra lối vào lớn kiểu A-rập
với một khu để ngồi ở trên.
Thêm không gian sinh hoạt, phòng cho gia đình ở phía Đông
và một khu nhà ăn trang trọng ở phía Tây.
Một phòng khách lớn được tạo nên từ hai phòng khách nhỏ
dẫn ra sân hiên mới ngoài trời.
Hai khu vườn mới có phong cách đặc thù được tạo ra
ngay cạnh ngôi nhà
với khu vườn bậc thang thứ ba trải dọc con đường dốc vào nhà.
Kiến trúc sư đã kết nối hai thế giới khác nhau lại.
Thế giới Hồi giáo đậm truyền thống
và cảm quan hiện đại của thế kỷ 21.
Đây là liwan. Là kiểu không gian được sử dụng
cho kiến trúc Hồi giáo và Ba Tư trong tầm 2.000 năm.
Mà mục đích là khiến người ta thấy gần gũi, chào đón họ,
thể hiện sự giàu có.
Nó cũng đóng vai trò quan trọng trong việc làm mát cả ngôi nhà,
vì không khí lọc qua đây và làm mát cả không gian.
Nhưng có gì ở không gian này mà ta thường không thấy ở liwan.
Đây không phải một con voi trong phòng,
nhưng gì đó tôi không thể bỏ qua.
Đó là cầu thang trông khá giống như điêu khắc
mà tôi ở nơi, theo một nghĩa, như là 2.000 năm tuổi.
Nhưng cầu thang này nói rất rõ tôi đang ở thế kỷ 21.
Sự giản đơn của những phần thêm màu trắng kết hợp với
bình phong mashrabiya cuốn hút
tạo một bầu không khí rộng lớn mà gần như nhiệm màu.
Gia đình Adnan đã sống ở nơi đây lâu hơn bất kỳ ai nhớ nổi.
Tổ tiên của anh từng trồng ôliu và chăn cừu trên sườn đồi này.
Anh muốn duy trì sự liên hệ của gia đình với vùng đất
bằng cách tạo ra không gian sống ngoài trời đẹp đẽ.
- Đây là vườn A-rập à? - Ừ.
Ông tôi từng sống ở đây
và cô thấy các tảng đá,
chúng tôi lấy từ nhà ông.
- Thật ư? Các tảng đá này? - Phải. Chúng đó.
- Adnan! - Chúng tôi lấy từ nhà ông,
rồi xây chỗ này cho khu vườn.
- Tôi vào được chứ? - Được.
Khi ta đi qua mái vòm này,
giống như... bước vào, thực sự. Gần như anh bước vào
- một phần ngôi nhà của ông mình. - Ừ.
Phải. Giờ tôi dựng lại nó và cải tạo, và sống ở đây.
Đây là tuổi thơ của tôi. Rất ngọt ngào.
Kiến trúc sư đã tạo ra một cách lý giải
về Vườn Địa Đàng của Hồi giáo.
Nước chảy đại diện cho sự sống.
Các cây rối rợp bóng với chỗ ngồi.
Đây là nơi để nghỉ ngơi và suy tư.
Một lời nhắc nhở rằng thiên đường đợi chờ người có đức tin.
Khu vườn thứ hai có công dụng thực tế hơn.
Vườn bustan truyền thống kiểu A-rập,
một khu vườn đầy những cây ăn quả.
Nó hết sức là đẹp.
Vâng, cám ơn.
- Cây bưởi chùm! - Phải.
- Tôi hái một quả nhé? - Được. Tôi hái cho.
Được chứ? Cám ơn nhiều. Anh cao hơn chút.
- Thật đẹp. - Vâng.
Mùi của những thứ này,
có khiến anh nhớ về tuổi thơ, khi anh ở đây với...
- Có. - Vậy ư?
Khi đi bộ trong này, tôi trở về tuổi thơ.
Rất nhiều điều đó.
Anh quyết định xây ngôi nhà hiện đại, nhưng với nhiều phần truyên thống?
Phải, tôi nghĩ việc xây nhà hiện đại,
và bạn tôi là kiến trúc sư.
Tôi gọi anh ta và hỏi anh ta có thể xây một ngôi nhà
hòa trộn truyền thống văn hóa của tôi
với cuộc sống hiện đại.
Anh ta nói đó là ý hay.
Kiến trúc sư Ron Fleisher và Golan Hadari đã phải cập nhật
về văn hóa Hồi giáo để tạo sự thuyết phục cho nhà của Adnan.
Chúng ta đang ở làng A-rập,
nên chúng tôi phải đi từ Tel Aviv tới để học hỏi
tất thảy các truyền thống rồi tái diễn giải chúng
vào kiến trúc của thế kỷ 21.
Không gian bên ngoài có cảm giác cũng quan trọng như bên trong,
theo vài cách, còn hơn ấy.
Phải, tôi nghĩ nó kết nối với cách thức gia đình sinh sống.
Họ là một gia đình lớn,
họ giải trí và tụ tập cùng gia đình rất nhiều.
Hầu như quanh năm rất nóng
và bầu không bên ngoài khá tuyệt.
Nhưng tôi nghĩ các khu vườn như là các phòng thêm vậy.
Kiến trúc sư đã tạo ra không gian sống cá nhân độc đáo,
rất phù hợp cho Adnan và gia đình.
Từ phòng liwan tuyệt đẹp sang phòng khách rộng rãi, sáng sủa
với ba khu vườn, có cảm giác thực về
thời cổ đại được đan dệt vào thời đương đại thực dễ dàng.
Có gì đó trường tồn ở các tòa nhà thế này và theo nhiều cách,
giới kiến trúc cho rằng lịch sử bắt đầu với chủ nghĩa hiện đại vào 1930.
Kiến trúc sư từ các văn hóa khác không có lo lắng đó
Họ có hàng nghìn năm lịch sử kiến trúc để có thể dựa vào.
Khu vườn thứ ba của Adnan,
nhìn vào khu nhà ăn cho tới rìa của ngôi nhà.
Tầm sáu tháng mỗi năm, cả gia đình dành nhiều thời gian ở đây.
Khu vườn trồng theo kiểu Địa Trung Hải
với cây ôliu, cây cam, cây sung.
Nhưng ảnh hưởng truyền thống A-rập không bao giờ cách xa.
Thực khó để tin rằng,
ta đang ở khu vườn theo phong cách Đêm A-rập này,
chỉ sau bức tường kia vài mét
là thành phố Musmus thực hối hả, phát đạt
vì tại đây, mọi điều tôi ý thức được là bầu trời xanh, tiếng lá cây xào xạc,
những hình khảm tuyệt vời vây quanh tôi,
và tiếng chim hót líu lo.
Vô cùng mê hoặc.
Cô đang làm gì?
Tôi hết sức vui sướng khi được ở khu vườn bí mật nhiệm màu này.
Biết đó là gì chứ?
Là quả bưởi chùm lớn nhất tôi từng thấy.
- Không, Piers. Đó là bưởi thường. - Thế à?
Đừng hái, Piers. Làm ơn đừng hái.
Đây là quả to... Ôi không!
Piers à!
Gắn nó lại đi!
- Tôi sẽ ở... - Là cô ấy hái đó.
Anh ta chạy mất và để tôi giữ quả bưởi.
May sao, không vì niềm vu và tự hào của Adnan
không ngăn anh và Haifa vợ anh mời chúng tôi
một bữa tiệc trước khi đi.
Món Maqluba.
Ôi, mùi món này thật tuyệt!
Đây là gạo à?
Maqluba. Gạo.
Maqluba á?
Maqluba đối lập hẳn.
Món này tuyệt quá. Cám ơn.
Món ăn ở Israel là tuyệt nhất trên thế giới.
- Quả tuyệt vời. - Ừ.
Thực sự tuyệt vời.
Giờ tôi chỉ cần một ly cà phê A-rập.
Tôi nghĩ ngôi nhà này gợi mình nghĩ về kiến trúc đương đại,
chúng tôi nghĩ có 100 năm lịch sử để dựa vào.
Nhưng thực ra, ta có 30.000 năm lịch sử để dựa vào.
- Và Israel.... - Ta nói gì được về Israel?
Tôi không nghĩ mình có thể trong mong có nơi đa dạng hơn
về mặt văn hóa, địa lý và kiến trúc như nơi này.
Quả thực là thú vị. Mọi thứ ta đã thấy.
Những người ta đã gặp. Món ta đã ăn.
Tất cả đều mới vẻ, thách thức và rất ly kỳ.
Phụ đề chuyển ngữ bởi Thùy Hương